ایزو 10002 (استاندارد رسیدگی به شکایات مشتری)

ایزو ۱۰۰۰۲ استانداردی بین‌المللی و راهنما برای طراحی و بهبود فرایند رسیدگی به شکایات مشتریان است. این استاندارد به سازمان‌ها کمک می‌کند شکایت‌ها را به‌صورت ساختاریافته دریافت، ثبت، بررسی و پاسخ‌دهی کنند و از اطلاعات حاصل از آن‌ها برای شناسایی مشکلات و بهبود محصولات، خدمات و تجربه مشتری استفاده کنند.

در ادامه با ISO ۱۰۰۰۲:۲۰۱۸، مراحل اخذ گواهینامه، هزینه، اصول رسیدگی به شکایات و نحوه پیاده‌سازی آن آشنا می‌شوید.

ایزو ۱۰۰۰۲ چیست؟

در فضای رقابتی امروزی، پیاده‌سازی یک سیستم کارآمد برای رسیدگی به شکایات مشتری‌ها و جلب رضایت آن‌ها یکی از الزامات حیاتی برای کسب‌و‌کارهای موفق است. استاندارد ۱۰۰۰۲ دستورالعمل‌هایی برای بهبود سیستم مدیریت شکایات ارائه می‌دهد و به سازمان‌ها در شناسایی علل شکایات و چگونگی رفع آن‌ها کمک می‌کند. پیاده‌سازی الزامات گواهینامه ایزو 10002به شرکت‌ها این امکان را می‌دهد که با اصلاح فرایندهای معیوب، عوامل شکایات را حذف و از اعتبار برند خود محافظت کنند.

(منبع: https://www.iso.org/standard/71580.html)

گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۲ چیست؟

ISO ۱۰۰۰۲ یک استاندارد راهنما برای رسیدگی به شکایات مشتریان است و برخلاف ISO ۹۰۰۱ یک استاندارد سیستم مدیریت الزام‌آور برای Certification عمومی محسوب نمی‌شود.

بااین‌حال در بازار، برخی مراجع صدور پس از ارزیابی نحوه استقرار فرایند رسیدگی به شکایات در سازمان، Certificate یا گواهی مرتبط با ISO ۱۰۰۰۲ صادر می‌کنند.

این نوع گواهی می‌تواند برای اهداف تجاری، درخواست کارفرما یا نشان‌دادن توجه سازمان به مدیریت شکایات استفاده شود؛ اما ماهیت آن را نباید با یک گواهینامه Accredited سیستم مدیریت مانند ISO ۹۰۰۱ یکسان دانست.

ارزش اصلی ISO ۱۰۰۰۲ در ایجاد یک سیستم شفاف، منظم و قابل پیگیری برای دریافت، بررسی و حل شکایات و استفاده از داده‌های حاصل از آن‌ها برای بهبود است.

نمونه گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۲ مجموعه EIQM

هزینه اخذ ایزو ۱۰۰۰۲

آخرین ورژن iso ۱۰۰۰۲

آخرین نسخه استاندارد ISO 10002:2018 با عنوان: Quality management — Customer satisfaction — Guidelines for complaints handling in organizations است که در جولای ۲۰۱۸ منتشر شد.

این نسخه سوم استاندارد است و جایگزین ISO ۱۰۰۰۲:۲۰۱۴ شد. ISO در سال ۲۰۲۳ این استاندارد را مجدداً بررسی و تأیید کرد؛ بنابراین ISO ۱۰۰۰۲:۲۰۱۸ همچنان نسخه جاری محسوب می‌شود.

تاریخچه اصلی استاندارد شامل:

• ISO 10002:2004
• ISO 10002:2014
• ISO 10002:2018

است.

متن استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲

ایزو ۱۰۰۰۲ یک استاندارد بین‌المللی است که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) تدوین شده و به عنوان راهنمایی برای رسیدگی به شکایات مشتریان طراحی شده است. متن این استاندارد اصول و الزامات کلیدی را برای مدیریت صحیح شکایات مشخص می‌کند، از جمله چگونگی جمع‌آوری، بررسی و حل و فصل شکایات به گونه‌ای که علاوه بر ایجاد شفافیت، موجب بهبود فرآیندها شود. استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲ اصولی همچون عدالت، بی‌طرفی، قابلیت دسترسی، و پاسخگویی را مورد توجه قرار می‌دهد و هدف آن ارائه یک راهکار عملی برای بهبود تجربیات مشتریان است.

مراحل اخذ ایزو ۱۰۰۰۲

ISO ۱۰۰۰۲ استانداردی است که به طور خاص برای رسیدگی به شکایات مشتری‌ها یا ارباب‌رجوع یک مجموعه طراحی شده است. این استاندارد روی مراحل برنامه‌ریزی، طراحی، بهره‌برداری، حفظ و بهبود کیفیت محصول نهایی تمرکز دارد و رهنمودهایی در مورد فرآیند رسیدگی به شکایات ارائه می‌دهد. مراحل اخذ گواهینامه‌‌ 10002و پیاده سازی الزامات آن شامل موارد زیر است:

• آموزش الزامات استاندارد ۱۰۰۰۲
• مستندسازی و پیاده‌سازی الزامات ۱۰۰۰۲
• ممیزی اقدامات انجام شده
• صدور گواهینامه از مراجع صدور معتبر

تاریخچه و تکامل استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲

استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲ تحت عنوان “راهنمایی برای مدیریت رسیدگی به شکایات مشتریان” اولین بار در سال ۲۰۰۴ منتشر شد. هدف این استاندارد ارائه دستورالعمل‌هایی برای سازمان‌ها جهت ایجاد و پیاده‌سازی یک سیستم مؤثر رسیدگی به شکایات مشتریان است تا اطمینان حاصل کنند که شکایات به‌طور سریع، مؤثر و عادلانه بررسی و حل و فصل می‌شوند. این استاندارد به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با ایجاد یک فرآیند شفاف و منظم برای رسیدگی به شکایات، رضایت مشتریان را افزایش دهند و از نارضایتی‌ها جلوگیری کنند.

در تکامل این استاندارد، نسخه‌های جدیدتری منتشر شد که فرایندها و روش‌های جدیدتر مدیریت شکایات را معرفی کردند. به‌ویژه در نسخه‌های بعدی، تأکید بیشتری بر بهبود مستمر و استفاده از شکایات به‌عنوان ابزاری برای بهبود کیفیت و روابط با مشتریان داشت. ایزو ۱۰۰۰۲ در نهایت به سازمان‌ها کمک می‌کند تا یک سیستم پاسخگویی جامع برای مدیریت شکایات مشتریان راه‌اندازی کنند و با این کار، اعتبار و وفاداری مشتریان خود را حفظ کنند.

الزامات ایزو ۱۰۰۰۲

ISO ۱۰۰۰۲ «الزامات» اجباری مشابه ISO ۹۰۰۱ ندارد اما برای پیاده‌سازی مؤثر آن، سازمان باید موضوعاتی مانند موارد زیر را در نظر بگیرد:

• تدوین سیاست مشخص برای رسیدگی به شکایات
• تعریف مسئولیت‌ها و اختیارات
• ایجاد کانال‌های ساده برای ثبت شکایت
• ثبت و ردیابی هر شکایت
• تعیین زمان‌بندی مناسب برای پاسخ
• بررسی بی‌طرفانه شکایت
• محافظت از اطلاعات شخصی مشتری
• اطلاع‌رسانی وضعیت رسیدگی به شاکی
• ثبت تصمیم‌ها و اقدامات انجام‌شده
• تحلیل شکایات برای شناسایی علل تکرارشونده
• پایش عملکرد فرایند رسیدگی به شکایات
• بازنگری و بهبود مستمر سیستم

مستندات مورد نیاز برای ISO ۱۰۰۰۲

برای اخذ گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۲، تهیه مستندات جامع و دقیق از الزامات و فرآیندهای رسیدگی به شکایات ضروری است. مستندات لازم برای ایزو ۱۰۰۰۲ شامل موارد زیر می‌شود:

1. سیاست‌ها و روش‌ها: نحوه دریافت و پردازش شکایات مشتریان باید به صورت دقیق و شفاف تعریف شده باشد.
2. ثبت شکایات و پاسخ‌ها: سوابق شکایات و پاسخ‌های ارائه شده به مشتریان باید به صورت کامل ثبت شود.
3. بررسی عملکرد: مستنداتی که نتایج بازبینی‌های دوره‌ای و تجزیه و تحلیل روندها را نشان می‌دهند.
4. بهبود مستمر: مستنداتی که نشان می‌دهند سازمان چگونه از داده‌ها و بازخوردهای مشتریان برای بهبود فرآیندهای خود استفاده می‌کند.

تهیه این مستندات و حفظ آن‌ها به شرکت‌ها کمک می‌کند تا در فرآیند رسیدگی به شکایات شفاف و پاسخگو باشند و بتوانند برای اخذ گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۲ آمادگی کامل داشته باشند.

اصول استاندارد ISO ۱۰۰۰۲

ISO ۱۰۰۰۲:۲۰۱۸ برای رسیدگی مؤثر و کارآمد به شکایات مجموعه‌ای از اصول راهنما ارائه می‌کند. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

1. تعهد: سازمان باید نسبت به ایجاد و اجرای فرایند رسیدگی به شکایات متعهد باشد.
2. تأمین ظرفیت و منابع: منابع انسانی و اجرایی کافی برای رسیدگی به شکایت‌ها فراهم شود.
3. شفافیت: مشتری بداند چگونه و از چه مسیری می‌تواند شکایت خود را مطرح کند.
4. دسترسی‌پذیری: ثبت و پیگیری شکایت باید برای مشتری ساده و در دسترس باشد.
5. پاسخگویی: شکایت‌ها باید در زمان مناسب مورد رسیدگی قرار گیرند.
6. بی‌طرفی: بررسی شکایت باید عادلانه، منصفانه و بدون جانبداری انجام شود.
7. رایگان بودن فرایند: امکان ثبت و پیگیری شکایت نباید برای شاکی هزینه ایجاد کند.
8. یکپارچگی اطلاعات: اطلاعات ثبت‌شده باید صحیح، کامل و قابل استفاده باشند.
9. محرمانگی: اطلاعات شخصی مشتری در فرایند رسیدگی محافظت شود.
10. تمرکز بر مشتری: سازمان نسبت به بازخورد و شکایت مشتری رویکردی باز داشته باشد.
11. پاسخگویی سازمانی: مسئولیت‌ها و تصمیمات مرتبط با شکایت مشخص باشند.
12. بهبود: اثربخشی و کارایی فرایند رسیدگی به شکایات به‌صورت مستمر بهبود یابد.
13. شایستگی کارکنان: کارکنان مسئول باید دانش و مهارت لازم برای رسیدگی به شکایات را داشته باشند.
14. رسیدگی به‌موقع: مدت رسیدگی باید متناسب با ماهیت و پیچیدگی شکایت باشد.

مزایای اخذ iso ۱۰۰۰۲ چیست؟

اگر رسیدگی به شکایت دریافتی را به‌موقع و موثر انجام ندهید، مشتری ناراضی در مورد تجربیات خود با اطرافیانش صحبت می‌کند و به اعتبار کسب‌وکار شما آسیب می‌رساند. صدور ایزو ۱۰۰۰۲ علاوه بر این که جلو این اتفاق را می‌گیرد، مزایای دیگری نیز برای مجموعه شما به همراه می‌آورد. در ادامه با برخی مزیت‌های اخذ این استاندارد آشنا می‌شویم:

• هزینه‌های عملیاتی را کاهش می‌دهد.
• موجب حفظ مشتری می‌شود.
• وفاداری مشتری را افزایش می‌دهد.
• آسیب به اعتبار برند و بازار آن را کاهش می‌دهد.
• تعداد مشتری و فروش و سودآوری کسب‌وکار شما را افزایش می‌دهد.
• در بازار به شما مزیت رقابتی می‌دهد.
• کارایی کلی را بهبود می‌بخشد.

اقدامات اصلی برای پیاده‌سازی موثر ایزو ۱۰۰۰۲

برای بهره‌مندی از مزایای ایزو ۱۰۰۰۲ باید زمینه را برای عملی کردن راهنمایی‌های این استاندارد و بررسی و بهبود نتایج فراهم کنید. در ادامه تعدادی از اقدامات اصلی را با هم مرور می‌کنیم:

• افزایش رضایت مشتری با ایجاد محیطی متمرکز بر مشتری که برای دریافت انواع بازخورد‌ها (از جمله شکایات) آماده است
• معرفی یک سیستم با دسترسی آزاد و استفاده آسان برای شاکیان
• حل‌وفصل شکایات و استفاده از آن‌ها برای یافتن نقص‌های سیستم
• بهبود محصولات و خدمات با استفاده از تجزیه و تحلیل بازخوردهای دریافتی
• بررسی اثربخشی و کارایی فرایند رسیدگی به شکایات

مشارکت و تعهد مدیریت ارشد از طریق تامین منابع کافی برای مواردی مثل آموزش پرسنل

مشاوره و پیاده‌سازی ایزو ۱۰۰۰۲

برای پیاده‌سازی موفق استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲، استفاده از خدمات مشاوره‌ای حرفه‌ای بسیار مفید است. یک مشاور مجرب با تجربه کاری در زمینه استانداردهای ایزو می‌تواند به سازمان‌ها در موارد زیر کمک کند:

• ارزیابی نیازها: شناسایی نقاط قوت و ضعف در فرآیندهای جاری رسیدگی به شکایات.
• تدوین سیاست‌ها و روش‌ها: ایجاد ساختار و روش‌های کارآمد و قابل اجرا برای مدیریت شکایات.
• آموزش کارکنان: آموزش پرسنل در خصوص نحوه برخورد با شکایات و ارتقای مهارت‌های ارتباطی.
• نظارت و پایش مستمر: کمک به ایجاد سیستم‌های کنترل و نظارتی برای اطمینان از کارایی سیستم رسیدگی به شکایات.

اهمیت اخذ گواهی 10002

شما می‌توانید با مدیریت موثر شکایات، مشتریان ناراضی را به فرصت‌های تجاری مثبت تبدیل کنید. مشتریان راضی همیشه بهترین سفیران شما هستند. گرفتن ایزو 10002و استفاده از رهنمودهای آن در فرآیند رسیدگی به شکایات، به شما کمک می‌کند تا مشتریان ناراضی را به مشتریانی راضی تبدیل کنید و از نظرات آن‌ها برای اصلاح نقص‌ها و بهبود تجربه مشتریان آینده استفاده کنید.

فرآیندهای پشتیبانی از مشتری سازمان شما باید راه طرح شکایات را برای مشتری‌ها آسان کند؛ چون مدیریت شکایت تنها به معنی کاهش تعداد شکایات نیست، بلکه به معنی استفاده از اطلاعاتی که از این بازخوردها به دست می‌آید و تبدیل آن‌ها به فرصتی برای بهبود است.

صدور ایزو ۱۰۰۰۲ به شما کمک می‌کند خدمات پشتیبانی از مشتری را بهبود ببخشید و یک سیستم رسیدگی موثر به شکایات ارائه دهید که شما را از رقبایتان متمایز کند. اخذ ISO ۱۰۰۰۲ نشان می‌دهد سازمان شما برای بازخورد‌های مشتریان اهمیت قائل است و شکایات آن‌ها را به طور موثر دریافت، مدیریت و حل می‌کند.

هدف استاندارد ۱۰۰۰۲

هدف اصلی استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲، ایجاد یک فرآیند سازمان‌یافته و کارآمد برای مدیریت و رسیدگی به شکایات مشتریان است. این استاندارد به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با روش‌های بهینه و شفاف، به شکایات مشتریان پاسخ دهند و از آن‌ها به عنوان یک فرصت برای بهبود و اصلاح فرآیندهای داخلی استفاده کنند. بهبود رضایت مشتری، افزایش اعتماد مشتریان و ایجاد یک تصویر مثبت از برند، از اهداف مهم این استاندارد است.

مراحل رسیدگی به شکایت طبق ISO 10002

یکی از مهم‌ترین بخش‌های پیاده‌سازی ISO ۱۰۰۰۲، تعریف یک مسیر مشخص از زمان دریافت شکایت تا بسته‌شدن آن است. فرایند کلی می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:

1. دریافت شکایت: مشتری از طریق کانال‌های تعریف‌شده شکایت خود را ثبت می‌کند.
2. ثبت و کدگذاری: اطلاعات شکایت ثبت و یک شناسه برای پیگیری آن ایجاد می‌شود.
3. تأیید دریافت: به مشتری اطلاع داده می‌شود که شکایت دریافت شده است.
4. ارزیابی اولیه: موضوع، اهمیت، فوریت و پیامدهای احتمالی شکایت بررسی می‌شوند.
5. بررسی و تحقیق: اطلاعات و شواهد لازم جمع‌آوری و علت موضوع بررسی می‌شود.
6. تصمیم و پاسخ: براساس نتایج بررسی، پاسخ و اقدام مناسب تعیین می‌شود.
7. اطلاع نتیجه به مشتری: تصمیم سازمان و اقدامات انجام‌شده به شاکی اعلام می‌شود.
8. بستن شکایت: پس از تکمیل اقدامات لازم، پرونده شکایت بسته و سوابق آن نگهداری می‌شود.

اطلاعات شکایت‌های ثبت‌شده نیز باید در دوره‌های مشخص تحلیل شوند تا مشکلات تکرارشونده، ضعف فرایندها و فرصت‌های بهبود شناسایی شوند.

نکات مهم برای پیاده‌سازی ایزو ۱۰۰۰۲

ISO ۱۰۰۰۲ استانداردی برای ایجاد فرایندی شفاف و مؤثر در رسیدگی به شکایات مشتریان است. در اینجا نکات کلیدی برای پیاده‌سازی آن آمده است:

1. تعهد سازمانی: سیاستی شفاف برای رسیدگی به شکایات تدوین کنید که هدف اصلی آن افزایش رضایت مشتری باشد.
2. ایجاد فرایند مشخص: مراحل دریافت، بررسی، و پاسخگویی به شکایات را با زمان‌بندی و مستندسازی دقیق تعریف کنید.
3. تخصیص تیم مسئول: تیمی حرفه‌ای برای مدیریت شکایات تشکیل دهید و آموزش‌های لازم را ارائه دهید.
4. شفافیت برای مشتریان: کانال‌های ارتباطی ساده و در دسترس (تلفن، ایمیل، فرم) ایجاد کنید و نحوه استفاده از آن‌ها را اطلاع‌رسانی کنید.
5. ثبت و تحلیل: تمام شکایات را ثبت و دسته‌بندی کنید تا دلایل ریشه‌ای مشکلات شناسایی و برطرف شوند.
6. بازخورد مؤثر: مشتریان را از روند رسیدگی آگاه کنید و پس از حل مشکل، بازخورد آن‌ها را جمع‌آوری کنید.
7. بهبود مستمر: سیستم را به‌صورت دوره‌ای بازبینی کرده و از تحلیل داده‌ها برای ارتقای خدمات استفاده کنید.

نقش مدیریت ارشد در اجرای موفق ایزو ۱۰۰۰۲

ایزو ۱۰۰۰۲ استانداردی برای مدیریت شکایات مشتریان است که اجرای موفق آن به تعهد و مشارکت مدیریت ارشد وابسته است. مدیریت ارشد نقش کلیدی در ایجاد فرهنگ سازمانی مشتری‌محور و فراهم کردن منابع لازم برای اجرای این استاندارد دارد.

1. تعیین چشم‌انداز و تعهد سازمانی: مدیریت ارشد با تعریف چشم‌انداز و سیاست‌های مشتری‌محور، تعهد سازمان به رسیدگی و حل شکایات مشتریان را نشان می‌دهد. این تعهد پایه‌گذار اجرای مؤثر استاندارد و ایجاد اعتماد در مشتریان است.

2. تأمین منابع لازم: اجرای ایزو ۱۰۰۰۲ نیازمند منابع مالی، انسانی و فنی است. مدیریت ارشد با تخصیص مناسب این منابع، زیرساخت‌های لازم برای جمع‌آوری، تحلیل و رسیدگی به شکایات را فراهم می‌کند.

3. تقویت فرهنگ سازمانی: مدیریت ارشد با ترویج فرهنگ پاسخگویی و احترام به مشتریان، محیطی ایجاد می‌کند که در آن شکایات به‌عنوان فرصت‌هایی برای بهبود دیده شوند. این فرهنگ، کارکنان را به پذیرش و حل مؤثر شکایات تشویق می‌کند.

4. نظارت و ارزیابی عملکرد: مدیریت ارشد باید به طور مداوم فرایند رسیدگی به شکایات را نظارت کند و با ارزیابی عملکرد سیستم، نقاط ضعف را شناسایی و اصلاح کند. این رویکرد به بهبود مستمر فرایندها کمک می‌کند.

5. رهبری و ایجاد انگیزه در کارکنان: مدیریت ارشد با ایفای نقش رهبری، کارکنان را به مشارکت در فرایندهای رسیدگی به شکایات ترغیب می‌کند. آموزش و ایجاد انگیزه در کارکنان برای رعایت استانداردها از وظایف اصلی مدیریت است.

چه مشاغلی می‌توانند ISO ۱۰۰۰۲ را اخذ کنند؟

تمام سازمان‌های خصوصی و عمومی، صرف‌نظر از اندازه و زمینه فعالیت، می‌توانند اقدام به گرفتن ایزو ۱۰۰۰۲ کنند. هر سازمانی که می‌خواهد با فراهم کردن زمینه رسیدگی به شکایت‌های مشتریان، اعتماد آن‌ها را جلب کند، باید اخذ ISO ۱۰۰۰۲ را در دستورکار خود قرار دهد. اخذ گواهینامه سیستم مدیریت شکایات مشتری بقای شما در بازار رقابتی آسان‌تر می‌کند و فرصت‌های رشد بسیاری پیش روی کسب‌وکارتان قرار می‌دهد.

چرا شرکت‌ها باید استاندارد ایزو ۱۰۰۰۲ استفاده کنند؟

استاندارد ISO ۱۰۰۰۲ به شرکت‌ها کمک می‌کند تا شکایات مشتریان را به روشی ساختاریافته مدیریت کرده و به فرصت‌هایی برای بهبود تبدیل کنند. با پیاده‌سازی این استاندارد، سازمان‌ها می‌توانند رضایت مشتریان را افزایش دهند، نقاط ضعف فرایندها را شناسایی و رفع کنند، و اعتماد و وفاداری مشتریان را تقویت نمایند. علاوه بر این، رسیدگی حرفه‌ای به شکایات باعث بهبود شهرت برند، حفظ مشتریان، و ایجاد مزیت رقابتی در بازار می‌شود. همچنین ایزو ۱۰۰۰۲ به سازمان‌ها در تطابق با الزامات قانونی و استانداردهای مدیریت کیفیت کمک می‌کند.

جمع‌بندی

ایزو ۱۰۰۰۲ شامل مجموعه‌ای از راهنمایی‌ها برای کنترل‌ فرایندهایی است که به شما در رسیدگی مؤثر و کارآمد به شکایات مشتریان کمک می‌کند. ایجاد یک محیط متمرکز بر مشتری و رسیدگی به شکایات، منجر به افزایش رضایت مشتری و در نتیجه توسعه کسب‌وکار شما می‌شود. گرفتن ایزو ۱۰۰۰۲ نشان می‌دهد سازمان شما به بازخورد مشتری‌ها اهمیت می‌دهد و شکایات را به طور مؤثر دریافت و مدیریت می‌کند.

سوالات متداول

تا اینجا فهمیدیم که iso ۱۰۰۰۲ با هدف بهبود رضایت مشتریان و ایجاد یک رابطه بلندمدت و پایدار با آن‌ها، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا شکایات مشتریان را به شکلی سیستماتیک و ساختاریافته مدیریت کنند. در ادامه به برخی سوالات متداول در مورد این استاندارد پاسخ می‌دهیم:

از کجا گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۲ بگیریم؟

اولین نکته‌ای که برای دریافت گواهینامه انواع استانداردها باید به آن توجه داشته باشید این است که گواهینامه‌ای معتبر است که از مراجع صدور تحت اعتبار IAF  یا ASCB  صادر شود. پیش از عقد قرارداد و دریافت گواهینامه حتما بررسی کنید که نام مرجع صدور در لیست منتشر شده در سایت نهادهای نام‌برده قابل مشاهده باشد؛ در غیر این صورت گواهی فاقد اعتبار خواهد بود.

دومین نکته مهمی که باید به آن توجه کنید این است که برای دریافت خدمات مشاوره یا صدور باید به دفتری مراجعه کنید که دارای پروانه و مجوز رسمی دولتی در آن حیطه باشد تا امکان پیگیری و استیفای حقوق در صورت بروز هر گونه مشکل برای شما محفوظ بماند.

در صورت نیاز به هرگونه مشاوره و راهنمایی جهت دریافت گواهینامه ایزو معتبر می‌توانید از خدمات مشاوره رایگان مجموعه EIQM CET از طریق تماس با ما بهره ببرید.